Polska podpisuje umowę SAFE. Co z wetem Nawrockiego?
Polska podpisuje umowę pożyczkową w ramach unijnego programu SAFE w piątek, 8 maja 2026 r., o godz. 13:30 w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Warszawie. Dokument mają podpisać wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz komisarze Komisji Europejskiej Piotr Serafin i Andrius Kubilius. Polska jest pierwszym państwem Unii Europejskiej, które finalizuje umowę w ramach tego instrumentu.
Co z wetem Karola Nawrockiego?
Podpisanie umowy odbywa się mimo wcześniejszego weta prezydenta Karola Nawrockiego. 12 marca 2026 r. prezydent odmówił podpisania ustawy z 27 lutego 2026 r. o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE. Pałac Prezydencki argumentował, że Polska powinna finansować zbrojenia na własnych zasadach, bez uzależniania kluczowych decyzji od mechanizmów unijnych.
Weto nie oznaczało jednak całkowitego zablokowania udziału Polski w programie SAFE. Utrudniło i skomplikowało krajową ścieżkę wykorzystania środków, ale rząd znalazł alternatywny sposób podpisania umowy i uruchomienia finansowania. Według zapowiedzi Polska może otrzymać nawet 43,7 mld euro na inwestycje obronne, a pierwsza zaliczka w wysokości około 6,5 mld euro może trafić do kraju jeszcze w maju.
W praktyce spór o weto dotyczy więc nie samego faktu przystąpienia Polski do SAFE, lecz sposobu wdrożenia programu w kraju. Rząd przedstawia podpisanie umowy jako przełamanie impasu i szansę na szybkie uruchomienie pieniędzy na modernizację armii, zakupy uzbrojenia oraz rozwój polskiego przemysłu obronnego.
Litwa będzie następna
Po Polsce umowę w ramach SAFE podpisze Litwa. Ceremonia ma odbyć się w sobotę, 9 maja 2026 r., w Wilnie. Litewska umowa opiewa na 6,375 mld euro, a środki mają zostać przeznaczone między innymi na wyposażenie dywizji wojsk lądowych, systemy bojowe, logistykę, zapasy amunicji oraz rozwój Bałtyckiej Linii Obrony.
Tym samym Polska i Litwa otwierają listę państw, które jako pierwsze sięgają po finansowanie z SAFE. To symboliczny, ale też strategiczny sygnał, ponieważ oba kraje leżą na wschodniej flance UE i NATO, czyli w regionie szczególnie narażonym na presję ze strony Rosji.